Maj Sjöwall, Per Wahlöö – Mężczyzna na balkonie 212/2022

  • Autor: Maj Sjöwall, Per Wahlöö
  • Tytuł: Mężczyzna na balkonie
  • Wydawnictwo: Wydawnictwo Amber
  • Seria: Kryminał z klasą
  • Rok wydania: 2009
  • Recenzent: Mariusz Młyński

LINK Recenzja Grzegorza Cieleckiego

W sztokholmskich parkach grasuje przestępca atakujący i okradający bezbronnych starców, kobiety i dzieci; w ciągu dwóch tygodni dokonał ośmiu napadów. W piątkowy wieczór dochodzi do dziewiątego rozboju; niemal w tym samym czasie w okolicy napadu zostaje uduszona ośmioipółletnia dziewczynka. Jej matka zeznaje, że już zeszłej jesieni córka była narażona na zaczepki tak zwanych brzydkich wujków; policja próbuje iść tym tropem i zatrzymuje jednego z podejrzanych ale po dwóch dniach znajduje drugie zwłoki. Wkrótce policja aresztuje mężczyznę dokonującego rozbojów; podczas przesłuchania okazuje się, że prawdopodobnie widział on mordercę dziewczynek. Tymczasem „w Sztokholmie i na przedmieściach drżało ze strachu przeszło milion ludzi”, tym bardziej, że według kompendium otrzymanego przez policjantów od psychologów sprawca jest jak narkoman czyli będzie potrzebował coraz silniejszych wrażeń i może być coraz bardziej bezwzględny i bestialski – i tak się, niestety, staje po raz trzeci.

Szwedzka Wikipedia podaje, że książka wzorowana jest na historii Johna Ingvara Lövgrena, który w latach 1958 – 1963 dokonał czterech morderstw. I chyba dzięki temu ta książka wygląda jak połączenie reportażu, paradokumentu i policyjnych raportów; to powoduje, że powieść jest surowa i wręcz ascetyczna ale przez to jest bardzo sugestywna, intensywna i emocjonalna. Dialogi są świetne, cięte, soczyste i konkretne; na pewno dużo jest w tym zasługi tłumaczki, która ewidentnie „czuje klimat” tej książki – mamy na przykład takie coś: Kollberg „swoim zwyczajem ogłuszająco załomotał do drzwi – „Właź! – zawołała kobieta. Kollberg wlazł”. Jest kilka kapitalnych scen – moim faworytem jest przesłuchanie przez Martina Becka trzyletniego świadka, przypominające opowiadanie Kornela Filipowicza „Świadek, który nie umiał mówić”; świetne są opisy postaci – krótkie ale bardzo szczegółowe i wręcz aptekarskie: o kochance parkowego rabusia wiemy, że miała zegarek z tekstylnym paskiem w szkocką kratę. Jest też trochę wyuzdania w niektórych postaciach, a biorąc pod uwagę niemalże misterność w ich opisywaniu widzimy wręcz anatomiczne szczegóły bohaterów. Co ciekawe, nie ma tutaj jednej prawdziwie głównej postaci; jednym wielkim głównym bohaterem jest cała sztokholmska policja – przemęczona obławą, umordowana i niewyspana, tak jak Lennert Kollberg, który „nie miał już prywatnego życia ani wolnego czasu, wyparły je praca i odpowiedzialność”.

Mam też jednak dziwne wrażenie, że książkę sygnowaną przez parę autorów w rzeczywistości napisało jedno z dwojga małżonków: stylistycznie bliżej jej do pierwszej „Roseanny”, do której zresztą jest tu kilka nawiązań, niż do drugiego „Mężczyzny, który rozpłynął się w powietrzu” i wygląda to tak, jakby pisali je na zmianę – trzeba to będzie sprawdzić w następnych tomach. Coraz wyraźniej widoczne też są lewicowe, wręcz komunistyczne poglądy autorów: w kilku miejscach mamy gruntowną krytykę szwedzkiego modelu państwa dobrobytu, polityki społecznej prowadzącej do narkomanii czy bezdomności, a nawet budownictwa dążącego w kierunku kapitalistycznych bunkrów – ideologią autorów zainspiruje się za pół wieku komisarz Salvo Montalbano, który w jednej książce wygłosi swoje lewicowe poglądy, a w drugiej będzie do poduszki czytał jedną z powieści szwedzkiego małżeństwa. Tak czy inaczej uważam, że po tę książkę warto sięgnąć, na niecałych 200 stronach mamy wszystko, czego można oczekiwać po dobrym kryminale.

Szmagier Krzysztof – Major opóźnia akcję 211/2022

  • Autor: Szmagier Krzysztof
  • Tytuł: Major opóźnia akcję
  • Wydawnictwo: Agoy.pl Piotr Cholewiński
  • Seria: 07 zgłoś się (tom 1)
  • Rok wydania: 2011
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Od Lulka przez Kreczeta do Czarnego

Serial „07 zgłoś się”, emitowany w TVP1 w okresie od 25 listopada 1976 r. do 25 maja 1989 r., wszyscy znają. Pierwotnie miał się nazywać: „Przygody porucznika Wolskiego”, a ostateczny tytuł budzi skojarzenia z serią kryminałów: „Ewa wzywa 07” i Jamesem Bondem, czyli agentem 007.

Czytaj dalej „Szmagier Krzysztof – Major opóźnia akcję 211/2022”

Maj Sjöwall, Per Wahlöö – Mężczyzna, który rozpłynął się w powietrzu 210/2022

  • Autor: Maj Sjöwall, Per Wahlöö
  • Tytuł: Mężczyzna, który rozpłynął się w powietrzu
  • Wydawnictwo: Wydawnictwo Amber
  • Seria: Kryminał z klasą
  • Rok wydania: 2009
  • Recenzent: Mariusz Młyński

LINK Recenzja Grzegorza Cieleckiego

Gorący, upalny sierpień – komisarz Martin Beck „patrząc na przykurzoną zieleń za oknem, cieszył się z wytęsknionych wakacji”. I już nawet zdążył dopłynąć na jedną z wysp archipelagu sztokholmskiego, już nawet zdążył wypłynąć z synem na ryby, gdy drugiego dnia zostaje wezwany do powrotu – i nawet się o to nie wścieka, po prostu „doszedł do wniosku, że złość zdominowało totalne zaskoczenie”.

Czytaj dalej „Maj Sjöwall, Per Wahlöö – Mężczyzna, który rozpłynął się w powietrzu 210/2022”

Zeydler-Zborowski Zygmunt- Tajemniczy turysta 209/2022

  • Autor: Zeydler-Zborowski Zygmunt
  • Tytuł: Tajemniczy turysta
  • Wydawnictwo: Wielki Sen
  • Seria: Seria z Warszawą
  • Tom 36
  • Rok wydania: 2012
  • Recenzent: Grzegorz Cielecki

„Tajemniczy turysta” to prawdziwa gratka dla miłośników Twórczości Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego. Jest to prawdopodobnie jedyne opowiadanie kryminalne tego autora. Co więcej mamy tu już w pełni ukonstytuowaną postać głównego bohatera większości książek Zeydlera – majora Stefana Downara.

Czytaj dalej „Zeydler-Zborowski Zygmunt- Tajemniczy turysta 209/2022”

Ziemski Krystyn – Tropami cieni 208/2022

  • Autor: Ziemski Krystyn
  • Tytuł: Tropami cieni
  • Wydawnictwo: Iskry
  • Seria: Klub Srebrnego Klucza
  • Rok wydania: 1978
  • Nakład: 100000
  • Recenzent: Mariusz Młyński

Inżynier elektronik Adam Stalko popełnia we własnym mieszkaniu samobójstwo; milicja nie znajduje żadnych odcisków palców nawet na kurkach od gazu, co jest o tyle podejrzane, że denat otruł się właśnie gazem. Matka Stalki mówi kapitanowi Andrzejowi Korczowi, że mały Adaś jako jedyny ocalał z pacyfikacji rodzinnej wsi w 1943 roku jaką Niemcy urządzili w odwecie za pomoc partyzantom.

Czytaj dalej „Ziemski Krystyn – Tropami cieni 208/2022”

Korkozowicz Kazimierz – Będę zamordowana 207/2022

  • Autor: Korkozowicz Kazimierz
  • Tytuł: Będę zamordowana
  • Wydawnictwo: Czytelnik
  • Seria: Z jamnikiem
  • Rok wydania: 1970
  • Nakład: 80280
  • Recenzent: Robert Żebrowski

LINK Recenzja Katarzyny Piwowarczyk-Atys
LINK Recenzja Mariusza Młyńskiego

Zamordują, czy nie zamordują – oto jest pytanie

Kazimierz Korkozowicz (1907-1996) to pisarz-ikona. Specjalizował się w powieściach historycznych i kryminałach. Pisał w II RP, PRL-u i III RP. Stworzył postać komisarza Huberta Gardy.

Czytaj dalej „Korkozowicz Kazimierz – Będę zamordowana 207/2022”

Maj Sjöwall, Per Wahlöö – Roseanna 206/2022

  • Autor: Maj Sjöwall, Per Wahlöö
  • Tytuł: Roseanna
  • Wydawnictwo: Wydawnictwo Amber
  • Seria: Kryminał z klasą
  • Rok wydania: 2009
  • Recenzent: Mariusz Młyński

LINK Recenzja Grzegorza Cieleckiego

Pogłębiarka pracująca przy odmulaniu Kanału Gotyjskiego w południowej Szwecji wyciąga z dna nagie zwłoki kobiety; obdukcja wskazuje na śmierć przez uduszenie w związku z gwałtem. Miejscowy komendant policji wyznacza do sprawy detektywa Gunnara Ahlberga; po przeszło tygodniu śledztwo stoi w miejscu i w związku z tym na miejsce zbrodni przybywa komisarz Martin Beck oraz Lennart Kollberg i Frederik Melander z Komendy Głównej w Sztokholmie.

Czytaj dalej „Maj Sjöwall, Per Wahlöö – Roseanna 206/2022”

Matt Sylwester – Uważaj Agnieszko 205/2022

  • Autor: Matt Sylwester
  • Tytuł: Uważaj Agnieszko
  • Wydawnictwo: MON
  • Seria: seria Labirynt
  • Rok wydania: 1967
  • Recenzent: Mariusz  Młyński

W mojej wyprawie do „Labiryntu” zapuściłem się w rejony, kiedy książki z tej serii były wydawane w trochę większym formacie niż przed 1971 rokiem; na pierwszy ogień poszła jedyna pozycja w bibliografii Sylwestra Matta czyli autora będącego dla mnie absolutną enigmą – podejrzewam, że jest to pseudonim ale pytanie: czyj?

Czytaj dalej „Matt Sylwester – Uważaj Agnieszko 205/2022”

Frey Tadeusz – Zagadka pięciu łusek 204/2022

  • Autor: Frey Tadeusz
  • Tytuł: Zagadka pięciu łusek
  • Wydawnictwo: Wielki Sen
  • Seria: Seria z Warszawą
  • Tom 127
  • Rok wydania: 2021
  • Recenzent: Grzegorz Cielecki

Mógł w Warszawie, mógł w Rzeszowie, mógł w Grójcu

Tadeusz Frey kojarzony jest przede wszystkim jako współautor niezłego kryminału „3x Omega”. Czyżby tylko tyle? Otóż nie. Dzięki staraniom Klubu MOrd udało się zebrać w całość trzy opowiadania prasowe i opublikować pod wspólnym tytułem „Zagadka pięciu łusek”.

Czytaj dalej „Frey Tadeusz – Zagadka pięciu łusek 204/2022”

Francis Durbridge – Harry Brent 203/2022

  • Autor: Francis Durbridge
  • Tytuł: Harry Brent (Man called Harry Brent)
  • Wydawnictwo: Iskry
  • Seria: Klub Srebrnego Klucza
  • Rok wydania: 1975
  • Nakład: 100275
  • Recenzent: Robert Żebrowski

D.I.5 versus AX, czyli dzień dobry, jestem z Kobry

Po powieść „Harry Brent” Francisa Durbridge’a (1912-1998) sięgnąłem, dlatego, że na podstawie jej oryginalnej wersji z 1970 roku, powstał spektakl Teatru Telewizji z cyklu „Kobra”. Miał on trzy części, z premierą 1, 8 i 15 czerwca 1972, a więc w sumie w niedługi czas po premierze książki, której polskie wydanie miało miejsce dopiero w 1975 roku.

Czytaj dalej „Francis Durbridge – Harry Brent 203/2022”