Raymond Chandler – Głęboki sen 59/2026

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Głęboki sen
  • Wydawnictwo: KAW
  • Seria: z czerwoną okładką
  • Rok wydania: 1985
  • Recenzent: Grzegorz Cielecki

LINK Recenzja Mariusza Młyńskiego
LINK Recenzja Grzegorza Cieleckiego (pierwsza)

Gorycz egzystencjalna prywatnego detektywa

Publikując w roku 1939 „Głęboki sen” Raymond Chandler wszedł do panteonu mistrzów czarnego i niedługo potem zajął w nim główne miejsce. Dlaczego tak się stało? Oczywiście nie za sprawą fabuły, która jest po prostu typowa dla gatunku zwanego czarnym kryminałem.

Czytaj dalej „Raymond Chandler – Głęboki sen 59/2026”

Raymond Chandler – Głęboki sen 414/2025

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Głęboki sen
  • Wydawnictwo: KAW
  • Seria: z czerwoną okładką
  • Rok wydania: 1985
  • Recenzent: Grzegorz Cielecki

LINK Recenzja Mariusza Młyńskiego
LINK Recenzja Grzegorza Cieleckiego (druga)

Egzystencjalna otchłań detektywa

Publikując w roku 1939 „Głęboki sen” Raymond Chandler wszedł do panteonu mistrzów czarnego kryminału i niedługo potem zajął w nim główne miejsce. Dlaczego tak się stało? Oczywiście nie za sprawą fabuły, która jest po prostu typowa dla gatunku. Chodziło przede wszystkim o bohatera, czyli detektywa Philipa Marlowe. Znaczenie ma tu nie tylko jego podejście do zawodu, ale przede wszystkim widzenie świata. Druga kwestia to oczywiście język powieści Chandlera, pełen świetnych porównań, ironicznych dialogów i egzystencjalnych refleksji .

Czytaj dalej „Raymond Chandler – Głęboki sen 414/2025”

Raymond Chandler – Morderca w deszczu 389/2025

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Morderca w deszczu
  • Wydawnictwo: Wydawnictwo GiG
  • Rok wydania: 1990
  • Nakład: 70000
  • Recenzent: Mariusz Młyński

W 1964 roku ukazała się w Anglii książka „Morderca w deszczu” zawierająca osiem opowiadań Chandlera; w Polsce zbiór pod takim tytułem ukazał się w 1990 roku i spośród tych ośmiu nowel zawierał trzy, a ponadto dwa z innych zbiorów. Według chronologii są to następujące opowiadania:

Czytaj dalej „Raymond Chandler – Morderca w deszczu 389/2025”

Raymond Chandler – Człowiek, który lubił psy 368/2025

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Człowiek, który lubił psy
  • Wydawnictwo: Da Capo
  • Seria: Crime Classic
  • Przekład: Michał Ronikier
  • Rok wydania: 1993
  • Recenzent: Mariusz Młyński

„Człowiek, który lubił psy” to zbiór czterech, moim zdaniem, najlepszych opowiadań Chandlera; zresztą przez samego autora musiały być uznawane za dobre, skoro na trzech z nich niemalże oparł jedną z moich ulubionych jego powieści czyli „Żegnaj, laleczko”, a jedno wykorzystał wręcz dosłownie w „Głębokim śnie”. Po prostu klasyka i gdybym miał polecić jeden zbiór opowiadań to z czystym sercem poleciłbym ten jako wzorzec tego jak pisać krótko i dobrze. Te cztery nowelki znajdziemy tylko w tej książce w odróżnieniu od innych, które są wydane w dwóch czy trzech zbiorach.

Czytaj dalej „Raymond Chandler – Człowiek, który lubił psy 368/2025”

Raymond Chandler – Bay City Blues 365/2025

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Bay City Blues
  • Wydawnictwo: Da Capo
  • Seria: Crime Classic
  • Przekład: Jan Kraśko
  • Rok wydania: 1993
  • Recenzent: Mariusz Młyński

Skoro już ustaliliśmy, że Raymond Chandler pisał kryminały milicyjne, to dobrze byłoby zrobić porządek z jego opowiadaniami. W swojej karierze napisał ich 25, w Polsce wydane są wszystkie ale trochę chaotycznie i dlatego myślę, że można z nimi zrobić mały porządek – przy tytule opowiadania jest więc kolejny numer w chronologii. „Bay City Blues” jest, moim zdaniem, najsłabszym zestawem – tytułowa nowela sprawia wrażenie napisanej na siłę, a pozostałe dwa pokazują, że Chandler chyba chciał spróbować odskoczni od tego, co robił najlepiej, ale nie do końca mu wyszło.

Czytaj dalej „Raymond Chandler – Bay City Blues 365/2025”

Raymond Chandler – Wpadka na Noon Street 233/2024

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Wpadka na Noon Street
  • Wydawca: Teatr Polskiego Radia
  • Cykl: Teatrzyk Zielone Oko
  • Rok wydania: 1993 (2 października)
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Kto gra pierwszy raz, ten wygrywa

Opowiadanie „Wpadka na Noon Street” („Pickup on Noon Street” / „Noon Street Nemesis”) po raz pierwszy wydane zostało w roku 1936. Słuchowisko PR – na jego podstawie – miało swoją premierę 57 lat później. Czas jego trwania to tylko 11:47. Wystąpili w nim m.in.: Marek Frąckowiak, Bogusz Bilewski, Krzysztof Kowalewski i Lech Ordon.

Czytaj dalej „Raymond Chandler – Wpadka na Noon Street 233/2024”

Raymond Chandler, Robert B. Parker – Tajemnice Poodle Springs 77/2024

  • Autor: Raymond Chandler, Robert B. Parker
  • Tytuł: Tajemnice Poodle Springs
  • Wydawnictwo: Wibet/Rachocki
  • Seria: Philip Marlowe (tom 8)
  • Przekład: Wacław Niepokólczycki
  • Recenzent: Mariusz Młyński

Trudno powiedzieć, że jest to książka niedokończona przez Raymonda Chandlera; jest to powieść przez niego zaledwie rozpoczęta, roboczo nazwana „The Poodle Springs Story” i spod jego ręki wyszły tylko cztery rozdziały – po przeliczeniu linijek znalezionego w internecie oryginalnego tekstu stwierdziłem, że jest to skromne siedem procent książki, po napisaniu których Chandler zmarł. Trzydzieści lat później z okazji setnej rocznicy urodzin pisarza jego rodzina poprosiła Roberta Browna Parkera o dopisanie pozostałych dziewięćdziesięciu trzech procent – czy bardziej nie jest to więc powieść dla której twórczość Chandlera była tylko inspiracją?

Czytaj dalej „Raymond Chandler, Robert B. Parker – Tajemnice Poodle Springs 77/2024”

Raymond Chandler – Playback 55/2024

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Playback
  • Wydawnictwo: Czytelnik
  • Rok wydania: 1986
  • Nakład: 160000
  • Seria: Philip Marlowe (tom 7)
  • Przekład: Leszek Stafiej
  • Recenzent: Mariusz Młyński

Po „Długim pożegnaniu” na następną książkę Chandlera trzeba było czekać cztery i pół roku; w tym czasie w życiu autora wiele się wydarzyło i kto wie, czy miał on jeszcze ochotę coś pisać. Najpierw śmierć żony, potem nieudana próba samobójcza, która bardziej chyba miała być manifestacją niż odebraniem sobie życia, potem przeprowadzka do Anglii, coraz większa samotność i coraz większy alkoholizm, a w końcu powrót do USA – i wreszcie w 1956 roku postanowił przerobić niewykorzystany przez Universal Studios scenariusz z 1947 roku i zrobić z niego powieść.

Czytaj dalej „Raymond Chandler – Playback 55/2024”

Raymond Chandler – Długie pożegnanie 34/2024

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Długie pożegnanie
  • Wydawnictwo: Czytelnik
  • Seria: z Jamnikiem
  • Rok wydania: 1979
  • Nakład: 160320
  • Przekład: Krzysztof Klinger
  • Recenzent: Mariusz Młyński

W 2023 roku tygodnik „Time” opublikował listę stu najlepszych kryminałów; ciekawostką tego zestawienia była zasada: jeden autor – jedna książka. I według tego absurdalnego wymogu na tej liście znalazło się „Długie pożegnanie” – czy to znaczy, że to jest najlepsza książka Chandlera? Ja osobiście uważam, że nie ale z gustami się nie dyskutuje; niemniej jednak w podobnych, już tradycyjnych zestawieniach ta powieść przegrywa z trzema innymi „Marlowe’ami”.

Czytaj dalej „Raymond Chandler – Długie pożegnanie 34/2024”

Raymond Chandler – Gorący wiatr 363/2023

  • Autor: Raymond Chandler
  • Tytuł: Gorący wiatr
  • Wydawnictwo: Fundacja PMP
  • Rok wydania: b.d.
  • Recenzent: Grzegorz Cielecki

Bolerko, żorżeta i dwa trupy, czyli Filip Marlowe i jego specjalność

Był rok 1938, kiedy Raymond Chandler opublikował opowiadanie „Gorący wiatr”. Miał już za sobą kilka opowieści z gatunku określanego dziś czarnym kryminałem i jako pisarz znajdował się w momencie przełomowym. Za rok ukaże się pierwsza powieść Chandlera „Wieli sen” i to zapewni mu stałe miejsce w literaturze światowej, co zostanie oczywiście wzmocnione pięcioma kolejnymi powieściami. Czytaj dalej „Raymond Chandler – Gorący wiatr 363/2023”