Nieznany autor – Światło w ruinach 398/2025

  • Autor: Nieznany
  • Tytuł: Światło w ruinach
  • Wydawnictwo: RSW „Prasa”
  • Czasopismo: Przygoda. Tygodnik dla młodzieży (numery: 1-12)
  • Rok wydania: 1957
  • Nakład: 59800
  • Recenzent: Robert Żebrowski

„Przygoda”, przygoda, każdej chwili szkoda …

Tygodnik „Przygoda” ukazywał się w latach 1957-1958, nawiązując niejako do powojennych czasopism z komiksami, jakimi były: „Nowy Świat Przygód” (1946-1947) [pojawiły się w nim też ciekawe sensacyjno-kryminalne opowiadania, m.in. „Eryk Muller poszukuje siostry” i „Polowanie na Dominga” (*)] i „Świat Przygód” (1947-1949) [komiks „Sierżant King z Królewskiej Konnej”(**)].

Czytaj dalej „Nieznany autor – Światło w ruinach 398/2025”

Nieznany autor – Na tropie Z-73 397/2025

  • Autor: Nieznany autor
  • Tytuł: Na tropie Z-73 (odc. nr 1 – „Tajemniczy ślad”)
  • Czasopismo: „Na Przełaj“ – Harcerski Tygodnik Ilustrowany (numer próbny)
  • Wydawnictwo: RSW „Prasa”
  • Rok wydania: 1957
  • Nakład: nieznany
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Tajemniczy ślad

Recenzowany odcinek komiksu pochodzi z numeru … próbnego harcerskiego tygodnika „Na Przełaj”. Prawdopodobnie był to numer sondażowy, którego wielkość sprzedaży miała zadecydować raczej nie o tym, czy będzie on dalej wydawany (choć i tego nie można wykluczyć), ale w jakim nakładzie. Przeglądając go nie znalazłem w nim daty jego wydania. Skoro jednak numer 1 wydano z datą 7 kwietnia 1957 (niedziela), to zachodzi podejrzenie, iż numer 0 wydano 31 marca. Komiks jest czarno-biały, wypełnił jedną stronę gazety i nie ma w nim jakichkolwiek informacji o jego twórcy (twórcach). Cena gazety to 1,50 zł.

W Czerwonej Górze, miejscowości położonej tuż przy granicy [granica biegła na rzece, którą musiała być albo Nysa Łużycka albo Odra], znajdowała się wojskowa fabryka silników. Przebywający nad rzeką chłopcy zauważyli ślady obuwia prowadzące wprost do wody. W pobliskich krzakach znaleźli parę butów zbudowanych tak, że zostawiały ślad przeciwny do faktycznego kierunku ruchu ich użytkownika. Tak więc ktoś nie wszedł do rzeki, ale wyszedł z niej. Chłopcy domyślili się, że był to dywersant i ruszyli powiadomić o tym placówkę WOP.

Na dole komiksu jest zapowiedź następnego odcinka, zatytułowanego „Obława”, który miał się ukazać za tydzień, czyli w kolejnym numerze. Jednak w numerze pierwszym „Na Przełaj” ukazał się pierwszy odcinek komiksu „Gwiazdy Południa” (jest zrecenzowany). Szkoda, że „Na tropie Z-73” nie został dokończony, gdyż zapowiadał się ciekawie.

Wołowski Jacek – Kryptonim „Proszek do prania” 396/2025

  • Autor: Wołowski Jacek
  • Tytuł: Kryptonim „Proszek do prania”
  • Wydawnictwo: Iskry, CM
  • Seria: Klub Srebrnego Klucza, Najlepsze kryminały PRL
  • Podseria: Lata 50
  • Rok wydania: 1959, 2017
  • Nakład: nieznany
  • Recenzent: Mariusz Młyński

LINK Recenzja Roberta Żebrowskiego
LINK Recenzja Tomasza Lady

Entuzjastyczne recenzje tej oraz innych książek Jacka Wołowskiego z miejsca obudziły moją przekorną i sceptyczną naturę – i pewnie to ona sprawiła, że oceniam tę powieść dość nisko. Po prostu nie przekonuje mnie panujący w tej powieści bałagan; jest ona chaotyczna i nierówna – wygląda ona tak, jakby składała się z dwóch odrębnych książek, które autor skleił w jedną.

Czytaj dalej „Wołowski Jacek – Kryptonim „Proszek do prania” 396/2025”

Kierlik J. – O przestępczości w przetwórstwie mięsnym 395/2025

  • Autor: Kierlik J.
  • Tytuł: O przestępczości w przetwórstwie mięsnym
  • Wydawnictwo: Departament Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego MSW
  • Seria: Z doświadczeń MO i SB
  • Rok wydania: 1974
  • Nakład: 1500
  • Recenzent: Robert Żebrowski

O aferze mięsnej w Łodzi – tylko do użytku wewnętrznego!

Na tę utajnioną serię trafiłem penetrując archiwa Biblioteki Narodowej. Z moich ustaleń wynika, że wydano w niej – w latach: 1973-1979 – co najmniej 7 pozycji. Do tej pory dotarłem jedynie do tej recenzowanej, a zastanawiam się jak dotrzeć do pozostałych, bo na pewno jakiś sposób jest, a może nawet kilka, ale na chwilę obecną nie jest to takie proste.

Czytaj dalej „Kierlik J. – O przestępczości w przetwórstwie mięsnym 395/2025”

Lasota G. i Walaszczyk J. – Faszyści nie mają ojczyzny 394/2025

  • Autor: Lasota Grzegorz i Walaszczyk Józef
  • Tytuł: Faszyści nie mają ojczyzny
  • Wydawnictwo: Książka i Wiedza
  • Rok wydania: 1951
  • Nakład: 15600
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Pogrobowcy przedwojennego ustroju

Recenzowana pozycja liczy 26 stron, a jej cena okładkowa to 1 zł.

„W dniach 16-21 stycznia 1951r. przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Krakowie odbyła się rozprawa sądowa przeciwko 10 oskarżonym działającym w ramach nielegalnej organizacji noszącej nazwę AP (Armia Polska). Banda ta grasowała w okresie od 1948 do 1950 głównie na terenie województwa krakowskiego (…)

Czytaj dalej „Lasota G. i Walaszczyk J. – Faszyści nie mają ojczyzny 394/2025”

Nikołaj Szpanow – Dyplomaci „płaszcza i sztyletu” 393/2025

  • Autor: Nikołaj Szpanow 
  • Tytuł: Dyplomaci „płaszcza i sztyletu“ („Dipłomaty płaszcza i kindżała”)
  • Wydawnictwo: Iskry
  • Rok wydania: 1952
  • Nakład: 15208
  • Recenzent: Robert Żebrowski

O tych, którzy podnieśli ręce, by obalić światowy ustrój komunistyczny

Nikołaj Sz. jest postacią wielce zasłużoną w utrwalaniu władzy ludowej, utwierdzaniu leninizmu i stalinizmu, a także ujawnianiu niecnych planów mocarstw zachodnich wobec pokojowo nastawionych państw demokracji ludowej. Wystarczy tylko wspomnieć o dwóch jego wiekopomnych „dziełach”, wydanych w naszym kraju w roku 1952: „Podżegacze” (3 tomy, 762 s.) i „Spiskowcy” (635 s.). „Dyplomaci …” na naszym rynku zadebiutowali tego samego roku. Myślę, że rok 1952 w peerelowskiej literaturze bezapelacyjnie powinno się obwołać rokiem towarzysza Szpanowa.

Czytaj dalej „Nikołaj Szpanow – Dyplomaci „płaszcza i sztyletu” 393/2025”

Łastik Salomon – Dzieci które znałem 392/2025

  • Autor: Łastik Salomon
  • Tytuł: Dzieci które znałem
  • Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
  • Seria: Biblioteka Wychowania Moralnego (tom V)
  • Rok wydania: 1963
  • Nakład: 5234
  • Recenzent: Robert Żebrowski

My, dzieci z patologicznych domów

To kolejna książka Salomona Łastika – nauczyciela oraz wychowawcy dzieci i młodzieży – którą recenzuję. Jest ona zbiorem opisów 22 dzieci tzw. trudnych, w różnym wieku (od 8 lat w górę), z różnych okresów i z najrozmaitszych środowisk rodzinnych i wychowawczych. Liczy 207 stron.

Czytaj dalej „Łastik Salomon – Dzieci które znałem 392/2025”

Pozycje kryminalne w serii „Seria Dzieł Pisarzy Skandynawskich” Wydawnictwa Poznańskiego (#54)

Pozycje kryminalne
w serii „Seria Dzieł Pisarzy Skandynawskich”
Wydawnictwa Poznańskiego
(Aneks nr 54 do katalogu „Serią po kryminałach” wydawnictwa „Wielki Sen”)


Seria wydawana była w latach: 1956-1990 przez Wydawnictwo Poznańskie, a znalazły się w niej dzieła literatury norweskiej, szwedzkiej, duńskiej, fińskiej, islandzkiej i farerskiej. Cztery pozycji w niej – trzy norweskie (w tym jedna w dwóch wydaniach) i jedna islandzka (choć napisana w języku duńskim) – kwalifikują się do literatury kryminalnej.


Holt Kaare, „Zabójstwo” („Udaaden”), 1960, nakład 10 220 egz.


Omre Artur, „Ucieczka” („Flukten”), 1961, nakład 15 220 egz.


Borgen Johan, „My mordercy i inne nowele” („Vi mordere”), 1966, nakład 20 258 egz.


Gunnarsson Gunnar, „Czarne ptaki” („Svartfugl”), 1974, nakład 10 270 egz.


Holt Kare, „Zabójstwo” („Udaden”), wyd. II, 1974, nakład 20 270 egz.

Edigey Jerzy – Wycieczka ze Sztokholmu 391/2025

  • Autor: Edigey Jerzy
  • Tytuł: Wycieczka ze Sztokholmu
  • Wydawnictwo: Śląsk
  • Seria: Tukan
  • Rok wydania: 1987
  • Nakład: 10000
  • Recenzent: Mariusz Młyński

LINK Recenzja Joanny Woronowicz

No cóż, pisarze mają to do siebie, że piszą książki lepsze i gorsze; ich czytelnicy mają z kolei to do siebie, że lubią je klasyfikować. I na takiej właśnie mojej prywatnej, „edigeyowej”, liście „Wycieczka ze Sztokholmu” znalazła się na ostatnim miejscu i wątpię, żeby je opuściła; jest to bowiem książka zła.

Czytaj dalej „Edigey Jerzy – Wycieczka ze Sztokholmu 391/2025”

Marczyński Antoni – Kłopoty ze spadkiem 390/2025

  • Autor: Marczyński Antoni
  • Tytuł: Kłopoty ze spadkiem
  • Wydawnictwo: Iskry, Oficyna Filmowa „Galicja”
  • Seria: Klub Srebrnego Klucza
  • Rok wydania: 1958, 1990
  • Nakład: 30000, 100000
  • Recenzent: Mariusz Młyński

LINK Recenzja Roberta Żebrowskiego
LINK Recenzja Rafała Figiela

Antoniego Marczyńskiego współczesne media obwołałyby królem powieści bulwarowych; pamiętać jednak trzeba, że powieść bulwarowa rządzi się pewnymi zasadami: kicz, jarmarczność, egzaltacja, skrajne emocje, spiski, intrygi, romanse, nieskrępowany seks, a nawet trochę krwawego naturalizmu czy upiornego horroru typu rozrywanie ofiary na strzępy albo wrzucenie małych chłopców do wulkanu w celu złożenia ofiary bogu Baalowi.

Czytaj dalej „Marczyński Antoni – Kłopoty ze spadkiem 390/2025”