Gert Prokop – Zabawa w mordercę 320/2026

  • Autor: Gert Prokop
  • Tytuł: Zabawa w mordercę
  • Wydawnictwo: KAW
  • Seria: Czerwona Okładka
  • Rok wydania: 1986
  • Recenzent: Mariusz Młyński

LINK Recenzja Marzeny Pustułki
LINK Recenzja Roberta Żebrowskiego

Grupa enerdowskich turystów przyjeżdża do Bułgarii na wycieczkę nad Morze Czarne. Drugiego dnia pobytu pada pomysł na połączoną z piknikiem wyprawę łodzią na Wyspę Piratów – pełną tajemniczych jaskiń i sterczącą z wody dziką skałę na której jest tylko kilka drzew i opuszczona chata. Wieczorem pojawia się problem – łódź ulega awarii i grupa zmuszona jest nocować na wyspie; dla urozmaicenia nocy turyści postanawiają zabawić się w mordercę – wylosowana osoba ma grać rolę zabójcy, który wypatrzy ofiarę i ją „zamorduje”, a osoba, która wylosowała rolę detektywa, ma odnaleźć sprawcę umiejętnie zadając pytania. Żona inicjatora gry mówi: „Mój mąż jest namiętnym czytelnikiem kryminałów, pochłania je jak narkoman opium. A opis tej zabawy wyczytał w jakiejś starej książce” – ciekawe, czy była to „Zabawa w prokuratora” Grażyny Woysznis-Terlikowskiej. „Detektyw” prowadzi śledztwo, a w tym czasie „ofiara” opuszcza chatę – i wkrótce staje się ona prawdziwą ofiarą: wszystko wskazuje na to, że spadła z wysokiego brzegu, gdyż złamała się za nią barierka. Szybko jednak okazuje się, że doszło do prawdziwego morderstwa – w ranie głowy martwej kobiety znajduje się drzazga; do momentu przybycia na wyspę milicji uczestnicy wyprawy próbują wyjaśnić sprawę.

Sytuacja jest więc idealna do klasycznej intrygi kryminalnej: mamy morderstwo popełnione w zamkniętym kręgu podejrzanych; niestety, sama treść mnie nie przekonuje. Przede wszystkim irytuje mnie to, że dwaj bohaterowie samozwańczo przypisują sobie monopol na prywatne śledztwo; owszem, jeden z nich, który jest lekarzem, słusznie zauważa, że dokonano morderstwa – ale w tym momencie jego działanie powinno się ograniczyć do zamknięcia wszystkich w opuszczonej chacie, przetrzymania ich przez noc i popłynięciu rano na ląd po milicję. I, co ciekawe, część bohaterów też tak twierdzi – autor jest tu więc trochę niekonsekwentny; poza tym samozwańczy detektywi zadeptują ślady i grzebią w torebce martwej kobiety szukając tam jakichś informacji o niej – no cóż, udaje im się znaleźć mordercę przed przybyciem milicji ale nie chciałbym być w ich skórze, gdyby im się to nie udało. A może autorowi właśnie o to chodziło? Chwilami miałem wrażenie, że intryga ociera się o pastisz, zwłaszcza w sytuacjach, gdy dwaj panowie analizują powody zamordowania kobiety – od zazdrości przez szantaż na szpiegostwie przemysłowym skończywszy.

No cóż, Gert Prokop nie jest enerdowskim odpowiednikiem Agaty Christie; zamiast tworzenia nastroju i utrzymania napięcia skupił się na częstych dywagacjach na temat życia w NRD. Te spostrzeżenia są chwilami dość ciekawe i intrygujące; czasami jednak autorowi udaje się wtrącić trochę poglądów pokazujących, że ten kraj w ortodoksji pozostawił ZSRR daleko z tyłu („Ta zabawa jest z pewnością ideologicznie słuszniejsza niż na przykład szachy, nie? W szachach poświęca się zwyczajne pionki, żeby ratować króla, czy to jest zgodne z duchem socjalizmu?”). Generalnie jednak nie ma się czym zachwycać – ot, takie sobie czytadło, które zanim zostało wydane w 1986 roku było drukowane rok wcześniej w odcinkach w „Głosie Pomorza”. A na końcu mamy zapowiedź trzech książek – jedna z nich to „Jałowce jak cyprysy” JERZEGO Zeydlera-Zborowskiego.