- Autor: Stępek Ryszard
- Tytuł: Amarantowa teka
- Wydawnictwo: Wielki Sen
- Seria: Seria z Warszawą (wolumin # 75)
- Rok wydania: 2015
- Nakład: nieznany
- Recenzent: Grzegorz Cielecki
LINK Klubowa Księgarnia
LINK Recenzja Marka Malinowskiego
LINK Recenzja Roberta Żebrowskiego

Milicja przypadkowo wie wszystko
O Ryszardzie Stępku mogli słyszeć chyba tylko zagorzali pasjonaci powieści milicyjnej, czyli między innymi ja oraz inni Klubowicze z MOrdu, tym bardziej, ze staraniem Klubu Mord został wydany w formie książkowej kryminał tego autora, znany wcześniej jedynie z publikacji odcinkowo-prasowej w roku 1963.
Chodzi o „Amarantową tekę” czyli opowieść o pewnym bibliofilu i kolekcjonerze, przede wszystkim wszelkich mickiewiczianów, niejakim Antonim Markowskim. Zbieżność inicjałów z Adamem Mickiewiczem nieprzypadkowa. Otóż pan Antoni uznał, że to przeznaczenie, by zająć się właśnie tym poetą. Z zawodu był pan Antoni kolejarzem, a obecnie już emerytowanym radcą Polskich Kolei Państwowych. Mieszkał zaś przy powstałej w wyobraźni autora ulicy Śpiących Rycerzy w Warszawie. Z kolei mamy też w powieści wzmiankę o ulicy Chmielnej, która akurat jest w Warszawie, z tym że w czasie publikacji prasowej „Amarantowej teki” nazywała się na części długości Rutkowskiego. Antoni był przesądny. Usłyszał od wróżki, że spędzi życie wśród ksiąg i że nie umrze w łóżku. Faktycznie. Ciało pana Antoniego znaleziono na nasypie kolejowym, na szóstym kilometrze od miejscowości G. (pełna nazwa, prawdziwa lub wymyślona nigdzie nie pada, co nieco irytuje. Szkoda, że autor tak bardzo lekceważył topografię, wszak miasto mogłoby być jednym z bohaterów utworu, a tak jesteśmy nieco w próżni). Morderca zabił ofiarę przy pomocy jego własnej laski, standardowym uderzeniem w tył głowy. Śladów na miejscu zbrodni nie było dużo, gdyż w noc po zabójstwie trwała plucha. Tu od razu przychodzi na myśl fraza samej Anny Kłodzińskiej, o tym że deszcz to wróg milicjanta i, że należałoby aresztować deszcz. Cytuję z pamięci, ale na pewno ducha tej myśli oddaję.
Antoni utrzymywał bliskie relacje z siostrzenicą oraz jej córką, które wspierał. Dwie koleje istotne dla utworu postacie, to małżeństwo sąsiadów – Ela i Zbyszek. Od razu dowiadujemy się kluczowej informacji o tych dwojgu: „Omlet był pulchny, groszek miękki i gorący. Nie ma nad ciepłą zakąskę do zimnej wódki. Ela dobrze zapamiętała sobie opowiadanie Zbyszka o pewnej ślicznej pannie, z którą byłby się może ożenił gdyby jej mama nie częstowała go stale zimnymi potrawami i ciepłą wódką’. Jak widzimy Ryszard Stępek potrafi kilkoma niezwykle celnymi zdaniami scharakteryzować postać. Wspominam o tym nie bez kozery, gdyż „Amarantowa teka” to bardziej powieść obyczajowo-kryminalna, niż kryminalno-obyczajowa. Spora część dochodzenia odbywa się poza działaniami milicji, ale wiemy, że bez tej firmy i tak nic ważnego się nie wydarzy i tu znowu autor przybywa z konstatacją trafioną w punkt.: „-Skąd pan wie, że mam na imię Jacek . – Milicja wszystko wie, mój drogi”. Jako pierwszy przedstawiciel milicji pojawia się jowialny i pocieszny, a nawet nieco nieśmiały plutonowy Jerzy Gajczak, który musi rozpytać na okoliczność wszystkich lokatorów budynku, w którym mieszkał Antoni. Co ciekawe, mieszkają tam głównie urzędnicy, literaci, dziennikarze i architekci. Zajęcie kilku kobiet określane jest jako „przy mężu”. Zacne pojęcie, chyba dziś już nieaktualne. Czasy się zmieniają. Pewien mój znajomy podał kiedyś w sądzie, zapytany z czego żyje: „na utrzymaniu konkubiny”. Zwierzchnikiem plutonowego jest kapitan Wiktor Piotrowski. Przede wszystkim należy ustalić, co zniknęło ze zbiorów Antoniego Markowskiego albo co miało zniknąć, bo to może być ważna nitka prowadząca do sprawcy. Mowa jest o traktowanej jako zaginiona korespondencji Honoriusza Balzaca z Eweliną Hańska (ponoć znaleziona gdzieś na Ukrainie – przypadkiem miałem okazję być na rowerze w Dubnie, gdzie Balzak zatrzymał się podczas podróży – a towarzyszył mi m.in. Klubowicz Paweł Duński i klubowicz Andrzej Byczak) . Czy zatem szukać wśród bibliofilów, antykwariuszy? Sam jestem antykwariuszem, no ale w tych rejestrach cenowych nie robię, niestety. Nagle, na pewnej niemieckiej aukcji pojawiają się rękopisy dzieł Henryka Heinego. A już się wydawało, że ślad nie będzie prowadził w przeszłość i przypadek tym razem nikomu nie będzie potrzebny. A jednak. Nie mniej, mimo pewnej narracyjnej nierówności, czytało się z zainteresowaniem. Pan Markowski natomiast lubił czytać pisma zagraniczne i robił to w Klubie Prasy Międzynarodowej, na rogu Alej Jerozolimskich i Nowego Światu. Wspomnijmy, że był to pierwszy MPiK w Warszawie, ale firma opuściła ten lokal, który obecnie zieje pustką. Natomiast nowa siedziba to dawny budynek Cepelii – na przeciwko Hotelu Forum (obecnie Novotel). Cóż, zmiany, zmiany, zmiany.
