- Autor: Gilbert Keith Chesterton
- Tytuł: Niebieski Krzyż (The Blue Cross)
- Wydawnictwo: Caldra House (Szkocja)
- Cykl: Przygody księdza Browna
- Rok wydania: 1947
- Nakład: nieznany
- Recenzent: Robert Żebrowski
Pierwsza przygoda Księdza Browna
Ksiądz Brown to jedna z oryginalniejszych postaci wśród książkowych światowych detektywów, a w Polsce dość dobrze znana dzięki serialowi pt. „Ojciec Brown” z roku 2013, który wciąż jest kręcony (w roku 2026 powstał już 13 sezon). Recenzowana pozycja, na którą natrafiłem w BN, wydana była przez szkockie wydawnictwo, w wersji dwujęzycznej (angielsko-polskiej, teksty zestawione są na sąsiednich kartkach, co pomaga w nauce języka).
Była na stanie Biblioteki Polskiej w Polskim Ośrodku Społeczno Kulturalnym w Londynie, a do BN trafiła w ramach wymiany bibliotecznej. Liczy ona 58 stron, a na końcu ma ponad 20 czystych – pewnie na notatki „językowe”. Opowiadanie to pochodzi z tomu „Niewinność ojca Browna”, wydanego w roku 1911, a swoją gazetową premierę miało 23 lipca roku 1910, w amerykańskim „Saturday Evening Post” wychodzącym w Filadelfii jako „Valentin podążą za ciekawym śladem”. Pod tytułem „Niebieski Krzyż” premierę miało we wrześniu 1910 roku w angielskim „The Story-Teller” wydawanym w Londynie. Jest to pierwsze opowiadanie cyklu o ojcu Brownie.
Akcja toczy się na terenie Wielkiej Brytanii, prawdopodobnie na początku XX wieku.
Naczelnik paryskiej policji i najsławniejszy detektyw świata– Arystydes Valentin, tropiąc wielkiego zbrodniarza (Hercule’a) Flambeau (z francuskiego – pochodnia), przypłynął statkiem do Harwich, aby na terenie Wielkiej Brytanii odnaleźć go i aresztować. Flambeau był z pochodzenia Gaskończykiem, a wyróżniał się gigantyczną budową ciała. Mimo tego był mistrzem w przebieraniu się i maskowaniu. Valentin przybył do Londynu, gdzie miał się odbyć kongres katolicki, i gdzie w jego opinii mógł się pojawić Flambeau, by dokonać kolejnej kradzieży. W kongresie miał uczestniczyć ksiądz Brown z Essex, który zaplanował przywieźć ze sobą srebrny krzyż z relikwiami. Valentin skontaktował się ze Scotland Yardem, by w razie czego móc skorzystać z jego pomocy, i rozpoczął poszukiwania przestępcy. Przypadkowo wpadł na trop dwóch księży, którzy dokonywali nietypowych dewastacji w miejscach, w których się pojawili.
W którymś momencie Valentin, Flambeau i Brown znaleźli się w tym samym miejscu. W pojedynku na inteligencję ksiądz pokonał przestępcę, wzbudzając zachwyt u policjanta.
Przyjemne to opowiadanie, ciepłe i pogodne. Ksiądz Brown to niezwykle sympatyczna postać, która od wykrywania sprawców przestępstw lub zapobiegania ich popełnieniu, bardziej ceni sobie ratowanie dusz przestępców, w czym jest bardzo konsekwentny i skuteczny. Jest on bohaterem 53 opowiadań, opublikowanych w latach 1910-1936. Zalety, które pomagają mu w prowadzeniu dochodzeń to: zupełna niepozorność, wysoka inteligencja, rozległa wiedza i wielka mądrość (to są trzy różne rzeczy, choć wielu ludzi nie odróżnia ich od siebie), duże doświadczenie życiowe, niezwykła umiejętność obserwacji, świetna intuicja i głęboka empatia. Warto poznać tego dobrodusznego bohatera i zapoznać się ze stylem, w jakim zwyciężą zło fizyczne, moralne i duchowe.
