- Autor: Bratny Roman
- Tytuł: Ile serce wytrzyma. Opowiadania
- Wydawnictwo: Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik
- Rok wydania: 1953
- Nakład: 5160
- Recenzent: Robert Żebrowski
„Niech żyje komuna!”
Do twórczości Romana Bratnego (1921-2017) jakoś mnie nie ciągnęło. Ale chyba nie tylko mnie, skoro w naszym Klubie nie ma zrecenzowanej żadnej pozycji tego autora. A coś powinno być, choćby „Śniegi płyną”. Jednak jego twórczość w moim życiu stanowiła jeden z punktów punkt przełomowych. Otóż to na podstawie jego książki „Kolumbowie. Rocznik 20” pisałem egzamin maturalny. Co więcej, było to bez wątpienia moje najlepsze wypracowanie z języka polskiego, jakie do tamtej pory w swoim życiu napisałem.
Recenzowana pozycja charakteryzuje się niewielkim nakładem, liczy 167 stron, a jej cena okładkowa to 5 zł (na allegro w dniu dzisiejszym – 70). Składają się na nią cztery opowiadania, które toczą się w okresie od tuż po wojnie (jeden z bohaterów mijał „rozwalone w rowie sztywne trupy machin z czarnymi krzyżami na pancernej blasze”) do najpóźniej początków lat 50.
„Będą do nas szli”. Komunista Staszek Skrzypka trafił w miasteczku na członków bandy Młota, którzy „wylegitymowali” go, zatrzymali i zaczęli tłuc. Kiedy zrobili sobie przerwę, by rozstrzelać dwóch innym mężczyzn, Stasiek podjął próbę ucieczki. W opowiadaniu tym, w dalszej jego części, rozwiązano też zagadkę będących w nielegalnym obiegu banknotów dolarowych, które były dziurkowane symetrycznie wzdłuż jednego brzegu.
„Siódmy krzyżyk młodości”. Na wsi dokonano zabójstwa Michalika – sekretarza partyjnej organizacji PGR-owskiego gospodarstwa. W biały dzień oblano go naftą i podpalono. Śledztwo w tej sprawie prowadziły wspólnie Milicja i UB.
„Biała noc” i „Ile serce wytrzyma” – brak wątków kryminalnych.
PRL-ogizmy: Samopomoc Chłopska, PGR, POM (Państwowy Ośrodek Maszynowy), Służba Polsce.
Czy warto przeczytać tę książkę? Nie warto! Ale można zrobić to dla zgłębienia wczesnej twórczości prozatorskiej Bratnego.