- Autor: Bilewska Paulina
- Tytuł: Spacer po linie
- Wydawnictwo: KAW Kraków
- Seria: Czerwona Okładka A4
- Rok wydania: 1984
- Nakład: 180350
- Recenzent: Robert Żebrowski

Kryminał pisany na żywo
O Paulinie Bilewskiej nie wiem nic. Recenzowana pozycja jest formatu A4, liczy 56 stron, a cena okładkowa to 55 zł. Nie wiem, skąd pomysł, by przeformatować tę serię. Można jednak pogdybać. Wydaje mi się, że łatwiej zrobić zeszyt z zszywkami niż klejoną książkę. Mniej pracy chyba też wymaga przycinanie papieru do większego formatu niż do mniejszego. Podejrzewam też, że ten format mógł lepiej przyjmować się w kioskach „Ruchu”, co wpływało na większą sprzedaż. Jednak okładki większego formatu pochłaniały więcej kolorowych farb drukarskich. I bądź tu człowieku mądry.
Akcja toczy się w fikcyjnej miejscowości Cicha oraz w Warszawie, w roku 1980 (wtedy 20 VIII wypadał w środę, o czym jest mowa w książce) lub w 1981 (wtedy 21 IX wypadał w poniedziałek, o czym również jest mowa) [jak widać informacje te są rozbieżne i należy przyjąć, że autorka nie posługiwała się konkretnym kalendarzem]. Odnośnie Cichej to w opowiadaniu jest napomknięte o legendzie o ukazującej się w pałacu Zamurowanej Księżniczce. Legenda taka, dotycząca księżniczki Małgorzaty, była związana z Zamkiem „Grodno” w Zagórzu Śląskim, gdzie w latach 80. mieścił się Dom Wycieczkowy PTTK z 34 miejscami noclegowymi, ale jedynie w sezonie letnim. Co ważne, w Zagórzu znajduje się też zabytkowy cmentarz przykościelny.
27-letnia dziennikarka stołecznej gazety, absolwentka psychologii i romanistyki – Paulina Bilewska przebywała na urlopie w domu wczasowym usytuowanym w pałacu w Cichej. W czasie wizyty na tamtejszym cmentarzu poznała ks. Józefa Chrząszczyńskiego, który jak się okazało posiadał cenną kolekcję starodruków od XVI w. i monet od XIII w. Za jego zgodą Paulina napisała z tego artykuł i po rozmowie z redaktorem naczelnym swojej gazety puściła go do druku. Z księdzem umówiła się na kolejne spotkanie, na którym miał jej zaprezentować swój największy skarb. Nie pojawiła się jednak na plebani, gdyż otrzymała telegram, by pilnie stawić się w Warszawie. Wydawało się, że był to jakiś głupi żart. Kiedy wróciła do Cichej Chrząszczyński już nie żył – zmarł na atak serca. Na plebanii spotkała jego spadkobierców – siostrę i jej syna. Wszystkie eksponaty były na swoim miejscu. Dziennikarka ustaliła, że owym skarbem, o którym mówił jej ksiądz była miniaturowa XV-wieczna ikona z tzw. ikon krakowskich, która przechowywana była w szufladzie. Tam jednak jej nie było.
Bilewska po urlopie wróciła do Warszawy i podjęła dziennikarskie śledztwo. Jeden z kilku tropów prowadził do Michorowa, a konkretnie do kustosza tamtejszego muzeum – Zbigniewa Borowieckiego. Kiedy dziennikarka udała się tam, kustosz nie chciał z nią rozmawiać. Po powrocie do stolicy dowiedziała się, że został zastrzelony. Niedługo potem ktoś niepostrzeżenie wszedł do mieszkania Pauliny i od tyłu zdzielił ją w głowę, tak, że straciła przytomność. Jakiś czas później okazało się, że sprawca podrzucił jej do walizki pistolet, z którego zabito kustosza. Sprawą tą zajął się kapitan Komendy Stołecznej MO – Andrzej Leśniewski. Nie znaczy to, że dziennikarka zrezygnowała ze swojego śledztwa. Jednak jej działania przypominały tytułowy spacer po linie, do tego z zamkniętymi oczami, nad przepaścią i przy porywistym wietrze.
Ogólnie kryminał ten nie jest zły, ale jak dla mnie za bardzo poplątany i na końcu pogubiłem się w tych wszystkich przestępczych powiązaniach. Dodam jeszcze, że główna bohaterka już na samym wstępie czytała jakąś książkę, ale odłożyła ją, bo „intryga jest nudna, język fatalny, a sytuacja banalna”. Nie jest tak jednak ze „Spacerem po linie”, choć na długo w pamięci mi on nie zostanie.
Odnośnie okładki to doceniłem ją dopiero po tym jak już zakończyłem czytanie. W tle jest nie rzucająca się w oczy, bo zamglona, główna bohaterka opowiadania, czyli ikona, choć nie taka, jak być powinna (powinna przedstawiać Matkę Bożą Karmiącą). Na pierwszym planie znajduje się waga szalkowa. Na jednej szali leżą róże, a na drugiej model samochodu. Są to atrybuty dwóch mężczyzn bliskich sercu panny Bilewskiej. Co przeważyło, a raczej który przeważył, tego nie zdradzę.
PRL-ogizmy: samochody – Fiat 125p., Fiat 126p. i Ford, szafa grająca, piosenki – „Crocodile Rock” z roku 1972 i „Rivers of Babilon” z roku 1978, książka „Ostatnie lato” Simonowa z roku 1975, warszawskie lokale – kawiarnia „Telimena” (ul. Krakowskie Przedmieście 27) i restauracja „Kamienne Schodki” (Rynek Starego Miasta 26), maszyna do pisania „Optima” i sklep „Pewex”.
