Patrick Quentin – Człowiek w matni 353/2026

  • Autor: Patrick Quentin
  • Tytuł: Człowiek w matni
  • Wydawnictwo: Iskry
  • Seria: Klub Srebrnego Klucza
  • Rok wydania: 1965
  • Przekład: Wacław Niepokólczycki
  • Recenzent: Mariusz Młyński

John Hamilton przed niemal rokiem rzucił posadę w Nowym Jorku i zaszył się z żoną, Lindą, we wsi Stoneville, by tam spokojnie malować obrazy; oprócz tego chciał, by Linda uwolniła się tam od alkoholizmu. Przez mieszkańców wsi John traktowany jest jak dziwak i outsider; z kolei Linda uważana jest za wesołą, serdeczną i czułą – i tylko John wie, że za tą maską kryje się zwykłe krętactwo i złośliwość. Pewnego dnia John po powrocie z Nowego Jorku zastaje dom pusty i zdemolowany, a na stole znajduje napisany na maszynie list od żony – Linda postanawia od niego odejść.

Policja rozpoczyna poszukiwania i wkrótce na śmietnisku zostaje znaleziona walizka Lindy, na nadpalonych dżinsach Johna odkryto plamy krwi i ślady cementu, który został kupiony na jego nazwisko i teraz jego świeża warstwa leży w należącym do Hamiltonów składziku. Mieszkańcy Stoneville chcą w tej sytuacji sami wymierzyć sprawiedliwość; jedynymi sprzymierzeńcami Johna staje się grupa okolicznych siedmioletnich dzieci.

To mógł być zwykły kryminał o przestępstwie, rozwijającej się chęci samosądu i zaszczuciu niewinnego człowieka; tym, co sprawia, że ta historia jest tak zaskakująca, jest zaangażowanie siedmiolatków w pomoc Johnowi Hamiltonowi. Ale wśród tych dzieci wytwarza się sytuacja, o której myślę, że dziś mogłaby zostać uznana za pedofilię – dwie siostry rywalizują ze sobą o względy mężczyzny. Historia jest dosyć prosta, nie ma tu jakiejś skomplikowanej intrygi, ale wygląda na to, że nie chodziło tutaj o pogłębioną psychologię; głównym celem było pokazanie tego jak łatwo rodzi się w społeczeństwie samowola i chęć wymierzania sprawiedliwości. Książka jest dość łatwa w odbiorze i można ją przełknąć w jeden dzień; nie jest to nic wielkiego, ale przeczytać można. A napisał ją Hugh Wheeler już samodzielnie – Richard Webb ze względów zdrowotnych zrezygnował ze współpracy przy pisaniu powieści. Zekranizowano ją już w 1959 roku, a w Polsce wydano ją w 1965 roku; tym razem „Kobra” na jej podstawie nie powstała.