- Autor: Romaszewski Zbigniew i inni
- Tytuł: Czerwiec 1976 Radom. Doniesienie o przestępstwie
- Wydawnictwo: Wydawnictwo Związkowe Mazowsze
- Rok wydania: 1981
- Nakład: nieznany
- Recenzent: Robert Żebrowski

Oskarżam MO i ZOMO o morderstwa!
Recenzowana pozycja to tzw. wydawnictwo podziemne, wydane w formie powielonego maszynopisu, liczące 200 stron. Zbigniew Romaszewski (1940-2014) był znanym peerelowskich opozycjonistą, a później politykiem – senatorem, wicemarszałkiem Senatu i członkiem Trybunału Stanu (a także bohaterem książki „Zabrali Janka” zrecenzowanej w Klubie).
„Przedstawiony w książce materiał stanowi w praktyce wybór dokumentów dotyczących wydarzeń czerwca 1976r. w Radomiu. Komentarz został ograniczony praktycznie do minimum, pozwalającego jednak niezorientowanemu czytelnikowi na stworzenie sobie pełniejszego obrazu sytuacji. Przedstawione dokumenty pochodzą z dwóch źródeł. Jedno stanowią podania jakie napłynęły do Komisji Rehabilitacyjnej „Czerwiec 1976”, drugie archiwalia związane z działalnością Obrony Robotników. Zbiór nasz nosi tytuł „Doniesienie o przestępstwie” i taki jest też zasadniczy cel naszej publikacji”.
„W związku z zapowiedzianą podwyżką cen przez ówczesny rząd PRL, 25.06.76r. w Radomiu miały miejsce masowe wystąpienia robotników domagających się cofnięcia niesłusznych i nieskonsultowanych ze społeczeństwem decyzji. Protest robotników radomskich został potraktowany przez władzę jako wyraz jako wyraz warcholstwa, anarchii i działanie elementu przestępczego. Dlatego też do rozpędzenia demonstrantów użyto specjalne Oddziały Zmechanizowane [prawidłowo – Zmotoryzowane Odwody; inne błędne nazywanie tej formacji to Zbrojne Oddziały] Milicji Obywatelskiej /ZOMO/. Dla skompromitowania demonstracji dopuszczano się prowokacji polegających na dewastacji mienia i rozbijania sklepów. Po opanowaniu przez milicję sytuacji doszło do bestialskich aktów terroru w stosunku do mieszkańców miasta. Radom został objęty falą represji. Przypadkowi przechodnie byli zatrzymywani na ulicach, bici i przewożeni na komendę MO. (…) W stosunku do całkowicie przypadkowych osób wysuwano bezpodstawne zarzuty. Biciem i torturami wymuszano przyznanie się do winy. Resztę dowodów stanowiły fałszywe zeznania podstawionych milicjantów (…) Dniem i nocą toczyły się rozprawy w trybie przyspieszonym przed sądem radomskim. We wszystkich tych postępowaniach oskarżeni pozbawieni byli całkowicie możliwości korzystania z prawa do obrony. Nie pozwalano na powoływanie świadków obrony. Odmawiano pomocy obrońców”.
W Radomiu strajk rozpoczął się o godz. 7.00 w Zakładach Metalowych im. Gen. Waltera i przekształcił w demonstrację. Udano się przed Komitet Wojewódzki PZPR. Wtargnięto do środka. W bufecie znaleziono zapasy szynek, polędwic i kabanosów. Zdewastowano i podpalono budynek. Demolowano i włamywano się do sklepów, przede wszystkim przy ul. Żeromskiego. Płonął nie tylko budynek partyjny, ale obrzucone butelkami z benzyną Urząd Wojewódzki i Biuro Paszportów KW MO, a także samochody milicyjne i straży pożarnej. Brutalne tłumienie demonstracji zakończyło się o godz. 23-ej, a wiele osób aresztowano.
„Osoby zatrzymane przepuszczane są, jak w czasach Rosji carskiej, pomiędzy szpalerami milicjantów uzbrojonych w 75 cm pałki bojowe. Bici są wszyscy, mdlejący są kopani, ciągnięci za włosy (…) Szpalery te, nie wiadomo czy w głupocie czy cynizmie, milicjanci nazywają „ścieżkami zdrowia””.
W wyniku zaistniałych represji milicyjnych, w dniu 29.06.76r. poniósł śmierć robotnik radomski – Jan Brożyna. Dla ukrycia rzeczywistych sprawców jego śmierci sfingowano proces, w wyniku którego skazani zostali: Wiesława Skórkiewicz – 5 lat więzienia oraz Roman Piasecki – 8 lat więzienia. 27-letni Brożyna zmarł w szpitalu. Posiadał następujące obrażenia: pęknięcie podstawy czaszki i uszkodzenie mózgowia, pęknięcie śledziony, ślady na ciele po pałce milicyjnej, wystrzyżone pasmo włosów i inne. Przywieziono go do szpitala z izby wytrzeźwień, a tam dowieźli go dwaj funkcjonariusze MO jako znalezionego w stanie nieprzytomnym, leżącego pod domem na ul. Koszarowej. Fałszywie oskarżona i niesłusznie skazana w tej sprawie Skórkiewicz widziała jak o 2-ej w nocy dwóch milicjantów biło leżącego tam człowieka.
Jan Brożyna to nie jedyna śmiertelna ofiara wydarzeń radomskich. Pozostałe to: Jan Łabędzki oficjalnie przygnieciony przez przyczepę samochodową, posiadający liczne obrażenia ciała (złamanie kości podstawy i sklepienia czaszki, złamanie kości twarzoczaszki, złamanie żeber, rozerwanie płuca, pęknięcie wątroby) – sprawę umorzono wobec braku cech przestępstwa, Tadeusz Ząbecki, który zmarł w wyniku ciężkich obrażeń (m.in. złamanie podstawy czaszki, zmiażdżenie klatki piersiowej, rozerwanie serca, pęknięcie wątroby) oraz ks. Roman Kotlarz, który błogosławił biorących udział w demonstracji – najpierw pobity w domu przez trzech n/n mężczyzn, a później na komendzie (zmarł w wyniku krwotoku w płucach). Sprawców tych zgonów nie ustalono.
„Do Prokuratury Generalnej, Rady Państwa, Sejmu zostały skierowane skargi na pobicia, na maltretowanie osób przesłuchiwanych, na wymuszanie zeznań. Żaden z powiadomionych organów nie podjął w tej sprawie dochodzenia”.
PRL-ogizmy: radomskie zakłady – „Walter”, Zakłady Sprzętu Grzejnego, „Radoskór”, RWT, ZREMB, Zakłady Mięsne, Wytwórnia Części Zamiennych, Zakłady Tytoniowe.
