Nieznany autor – Proces Rzepeckiego 441/2025

  • Autor: Nieznany
  • Tytuł: Proces Rzepeckiego
  • Wydawnictwo: Wyd. Głównego Zarządu Polit.-Wych. W.P.
  • Seria: Materiały do referatów dla oficerów (nr 17)
  • Rok wydania: 1947
  • Nakład: nieznany
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Dziś kara, a pojutrze ułaskawienie

Kontynuując swoją odyseję po książkach Biblioteki Narodowej, opisujących procesy sądowe z lat 40 i 50., trafiłem na gigantycznego „białego kruka”, a mianowicie „Proces Rzepeckiego”. Pozycja ta liczy 31 stron.

Przestawiony w książce proces toczył się przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie od 4 stycznia do 3 lutego 1947 roku. „Rzepecki i jego współtowarzysze, to ludzie, dla których rozkaz był święty dla tysięcy AK-owców, dla WiN-owców, ukrywających się w lasach po wyzwoleniu kraju. Ten proces jest procesem specjalnym – przed sądem stanęło polskie podziemie i jego ideologie”.

Płk dypl. Jan Rzepecki (ps. Sędzia, Rejent, Prezes) [ur. 1899] był zawodowym wojskowym, w czasie okupacji działał w ZWZ i AK, w sierpniu utworzył organizację „Wolność i Niepodległość”, której był komendantem aż do aresztowania w listopadzie 1945 roku. Obok niego, na ławie oskarżonych, zasiadło sześć innych osób z ZWZ/AK/WiN. Już na wstępie procesu z ust głównego oskarżonego padło zdanie: „Zdawałem sobie sprawę, że sprawa nasza ślizga się na krawędzi szpiegostwa”.

W związku z procesem pojawiają się m.in. takie wątki: działalność „Mścisława” – komendanta okręgu białostockiego, emisariusze rządu londyńskiego – „Piter” i „Iwo”, współpraca z NSZ, porozumienie pomiędzy WiN a UPA o niezwalczaniu siebie nawzajem i wymianie informacji na temat ZSRR i Polski, a także szpiegowskiej akcji Z” (zbieranie wiadomości o Wojsku Polskim, jego sile bojowej itd., oraz podważanie moralnej spoistości wojska, przeciwstawianie żołnierzy dowództwu itp.).

Warto wiedzieć, że Rzepecki został skazany na karę pozbawienia wolności, jednak dwa dni później – z uwagi na postawę w śledztwie i procesie – został ułaskawiony przez prezydenta Bieruta i przyjęty do Ludowego Wojska Polskiego.

Oczywiście proces był nie tylko pokazowy, ale i wyreżyserowany. Jeśli chcecie pogłębić swe wiadomości na jego temat i poznać prawdę to polecam Wam do przeczytania artykuł w internecie pod adresem: https://www.przystanekhistoria.pl/pa2/teksty/63147,Sledztwo-i-proces-I-Zarzadu-Glownego-WiN.html.