- Autor: Różni autorzy
- Tytuł: Związek Walki Młodych w latach 1945-1948
- Wydawnictwo: Iskry
- Rok wydania: 1958
- Nakład: 10250
- Recenzent: Robert Żebrowski

Zetwuemowcy
Recenzowana pozycja to zbiór reportaży wybranych z gazety „Walka Młodych”, opublikowanych tam w latach 1945-48. Liczy ona 199 stron, a cena okładkowa to 6 zł. Znajdują się w niej dwa czyste kryminalne artykuły.
„Potwory” (nr 20, Łódź, 22 czerwca 1945 roku) to opis zdarzenia, które miało miejsce w dniu 6 czerwca 1945 roku, kiedy to do wsi Wierzchowiny w powiecie krasnostawskim, wdarła się podstępem eneszetowska banda „Sokoła” (Stanisław Sekuła), ubrana w polskie mundury, udająca powracających z frontu żołnierzy. Kiedy już rozkwaterowali się po chałupach, rozpoczęli systematyczne mordowanie mieszkańców. W ciągu dwóch godzin zginęły 194 osoby, w tym 64 dzieci w wieku od dwóch tygodni do 11 lat. Nieznany autor przytoczył opis kilku zabójstw. Mordowano nie tylko po chatach, ale też na polu, dokąd uciekały przede wszystkim kobiety. „Wieś Wierzchowiny to symbol wstecznictwa i zbrodni reakcji polskiej. Terrorystyczna banda „Sokoła”, licząca ponad 200 bandytów, została zlikwidowana 11.6. br … Ludność okoliczna pomogła w likwidacji bandy. Sprawiedliwości stało się zadość (…)”. W internecie doczytałem, że zbrodnia ta miała podłoże nacjonalistyczne – była to wieś zamieszkiwana przez Ukraińców.
„Jak żył i zginął zetwuemowiec Jan Stachowiak” (nr 7, Warszawa, 9 lutego 1947) to reportaż Henryka Hollanda dotyczący życia, działalności w ZWM i śmierci w dniu 23 stycznia 1947 roku 20-letniego związkowca (i ormowca), który został wciągnięty w zasadzkę i zabity w ruinach pobernardyńskiego klasztoru w Poznaniu przed dwóch członków ZHP. W internecie doczytałem, że harcerze podejrzewali go o inwigilację ich środowiska i współpracę z organami bezpieczeństwa.
Oba artykuły dotyczą głośnych wydarzeń, ale zabrakło mi w nich kilku istotnych informacji. I nie tłumaczy tego konieczność zwięzłego – bo na łamach prasy – przedstawienia spraw.
