Odolska Wanda – Ostrowiecki proces 415/2025

  • Autor: Odolska Wanda
  • Tytuł: Ostrowiecki proces
  • Wydawnictwo: Iskry
  • Rok wydania: 1956
  • Nakład: 15241
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Zagorzała stalinistka relacjonuje proces sądowy

Wanda Odolska (1909-1972) była dziennikarką „Trybuny Ludu” oraz radiową PR – współprowadzącą propagandową audycję „Fala 49”, a ogólnie piewcą Stalina. Recenzowana pozycja liczy 40 stron, a jej cena okładkowa to 1 zł.

Czytaj dalej „Odolska Wanda – Ostrowiecki proces 415/2025”

Sztaba Zygmunt – Maminsynek 222/2025

  • Autor: Sztaba Zygmunt
  • Tytuł: Maminsynek. Komedia w 3 aktach
  • Wydawnictwo: Śląsk
  • Rok wydania: 1956
  • Nakład: 5078
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Inna strona pioniera polskiej powojennej powieści sensacyjno-kryminalnej

Zygmunt Sztaba (1918-1984), autor m.in. sensacyjnej powieści „Eryk Muller poszukuje siostry” z roku 1946, jest bardzo dobrze rozpracowany w naszym Klubie. Penetrując zasoby Biblioteki Narodowej natrafiłem na całkowicie mi nieznaną jego pozycję zatytułowaną „Maminsynek”, o bardzo niskim nakładzie, bo tylko 5078 egz. Choć tytuł nie brzmiał „kryminalnie” to jednak postanowiłem tę 52-stronnicową książeczkę przeczytać. Okazało się, że nie ma ona nic wspólnego z sensacją, ale co Sztaba to Sztaba i warto poznać jego warsztat literacki w zakresie utworu scenicznego.

Czytaj dalej „Sztaba Zygmunt – Maminsynek 222/2025”

Linkow Lew – Na strażnicy 205/2025

  • Autor: Linkow Lew
  • Tytuł: Na strażnicy (U zastawy)
  • Wydawnictwo: MON
  • Rok wydania: 1956
  • Nakład: 10000
  • Recenzent: Robert Żebrowski

„Nie chodź na starego odyńca: spudłujesz – rozszarpie”.

To kolejna książka Lwa Linkowa, którą recenzuję. Liczy ona 213 stron, a jej cena okładkowa to 6,80 zł. Zawiera 12 opowiadań dotyczących radzieckich pograniczników, które mają charakter sensacyjno-obyczajowy. Ich akcja toczy się w okresie: lata 20. – lata 40., na dalekich rubieżach ZSRR, na lądzie, wodzie i w powietrzu.

Czytaj dalej „Linkow Lew – Na strażnicy 205/2025”

Wołowski Jacek – Walther 45771 65/2025

  • Autor: Wołowski Jacek
  • Tytuł: Walther 45771
  • Wydawnictwo: MON, CM
  • Seria: Najlepsze kryminały PRL
  • Podseria: Lata 50
  • Rok wydania: 2017
  • Nakład: nieznany
  • Recenzent: Tomasz Lada

LINK Recenzja Grzegorza Cieleckiego
LINK Recenzja Roberta Żebrowskiego

Kamień węgielny nowoczesnej polskiej literatury sensacyjnej. Zresztą nie tylko. Ta powieść jest także dowodem na, że nawet w mrocznych czasach wczesnego, tuż postalinowskiego, komunizmu, można było uprawiać inteligentne dziennikarstwo. Dziennikarstwo, choć fakty są tu pokryte cienką warstwą fikcji. Ufabularyzowane, jak nazywają takie zabiegi klasycy „polskiej szkoły reportażu”. Tyle, że przy ich podkręcaniach rzeczywistości, udający fikcję „Walther 45777” to szczyty realizmu.

Czytaj dalej „Wołowski Jacek – Walther 45771 65/2025”

Sokolenko Barbara – „Duchy” w potrzasku 155/2024

  • Autor: Sokolenko Barbara
  • Tytuł: „Duchy” w potrzasku
  • Wydawnictwo: Zarząd Polityczny Wojsk Ochrony Pogranicza
  • Seria: Biblioteczka Pisma Żołnierza WOP „Granica”
  • Rok wydania: 1956
  • Nakład: 5000
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Długie i darmowe wczasy ufundowane przez WOP i UB

Barbara Sokolenko (1923-2006) była reżyserką, scenarzystką i realizatorką wielu filmów dokumentalnych, ale autorką chyba tylko tej jednej książki. Wydana ona została w serii Biblioteczka „Granicy” i – podobnie jak „Karabinem i sercem” z tej samej serii – jest najbielszym z „białych kruków”. Liczy ona 111 stron, zawiera kilka ilustracji (ich autorem jest Eugeniusz Szkudlarek), a ceny okładkowej nie ma (co nie powinno dziwić, gdyż była rozprowadzana jedynie wśród żołnierzy WOP).

Czytaj dalej „Sokolenko Barbara – „Duchy” w potrzasku 155/2024”

Kuczyński Bogusław – Hiszpaneczka 107/2024

  • Autor: Kuczyński Bogusław
  • Tytuł: Hiszpaneczka
  • Wydawca: Iskry
  • Rok wydania: 1956 (wyd. II)
  • Nakład: 10205
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Sprawę prowadzi sędzia Hanna Blankień

Bogusław Kuczyński (1907-1974) był mi wcześniej nieznany. O tym, że istnieje „Hiszpaneczka” dowiedziałem się z rewelacyjnego artykułu – z roku 2023 – o opowiadaniach kryminalnych drukowanych w tygodniku „Przyjaciółka” autorstwa Katarzyny Wodniak https://czasopisma.uni.lodz.pl/polonica/article/view/14611/18484

Czytaj dalej „Kuczyński Bogusław – Hiszpaneczka 107/2024”

Słomczyński Maciej – Opowiadania 441/2023

  • Autor: Słomczyński Maciej
  • Tytuł: Opowiadania
  • Wydawnictwo: Iskry
  • Rok wydania: 1956
  • Nakład: 10205
  • Recenzent: Robert Żebrowski

Bezproduktywna produkcja produkcyjniaków, czyli druga twarz Joe’go A. vel Kazimierza K.

Jestem świeżo po obejrzeniu trzech świetnych peerelowskich filmów kryminalnych: „Ostatni kurs” (1963), „Zbrodniarz i panna” (1963) oraz „Gdzie jest trzeci król” (1967). Co łączy te filmy? Otóż to, że wszystkie powstały na podstawie powieści jednego z dwóch literackich wcieleń Macieja Słomczyńskiego, czyli Kazimierza Kwaśniewskiego (drugie to oczywiście Joe Alex – w antologii „Pod Szlachetnym Koniem” przedstawiony został jako … Józef Aleks).

Czytaj dalej „Słomczyński Maciej – Opowiadania 441/2023”

Piwowarczyk Andrzej – Królewna?! 150/2023

  • Autor: Piwowarczyk Andrzej
  • Tytuł: Królewna?!
  • Wydawnictwo: MON
  • Seria: Przedlabirynt
  • Rok wydania: 1956
  • Nakład: 50000
  • Recenzent: Grzegorz Cielecki

LINK Recenzja Piotra Głogowskiego

Kapitan Gleb w pogoni za barchanami

„Królewna?!” to zapewne najważniejsza powieść kryminalna Andrzeja Piwowarczyka, a sam autor jest jednym z twórców powieści milicyjnej jako gatunku. Tu oczywiście można toczyć spory. Jedni bowiem wskażą na Tadeusza Kosteckiego, czy na Piotra Guzego. Wiele też zależy od tego, jak zdefiniujemy gatunek. Jedno wydaje się pewne, „Królewna ?!” to pierwsza głośna typowa powieść milicyjna, choć formalnie druga po „Stary zegarze” (z czterech pozycji) Piwowarczyka z lat 1955-1961. Trzecią były „Maszkary”, a czwartą „Otwarte okno”.

Czytaj dalej „Piwowarczyk Andrzej – Królewna?! 150/2023”

Kostecki Tadeusz – Kilka nocnych godzin 108/2022

  • Autor: Kostecki Tadeusz
  • Tytuł: Kilka nocnych godzin
  • Wydawnictwo: Iskry
  • Rok wydania: 1956
  • Nakład: 10205
  • Recenzent: Robert Żebrowski

LINK Recenzja Grzegorza Cieleckiego

Na „frontach” całego świata

„Kilka nocnych godzin” ma już swoją recenzję w naszym Klubie. Dopuścił się jej nasz Prezes w 2009 roku. I po prawdzie świetnie opisał warsztat literacki, który zaprezentował w tej książce jej autor. Postaram się nie powielać tych trafnych spostrzeżeń, ale jedynie dorzucić kilka informacji.

Czytaj dalej „Kostecki Tadeusz – Kilka nocnych godzin 108/2022”

Żukowski Jerzy – Zagadka „Wielbłąda” 28/2022

  • Autor: Żukowski Jerzy
  • Tytuł: Zagadka „Wielbłąda” (w „Porachunek z cieniem”)
  • Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej
  • Rok wydania: 1956
  • Nakład: 20000
  • Recenzent: Robert Żebrowski

WIELKI BŁĄD WIELBŁĄDA

Jerzy Żukowski znany jest z dwóch książek: „Martwy punkt” i zbioru opowiadań „Porachunek z cieniem”. W tej drugiej znajduje się 6 opowiadań o tematyce szpiegowskiej, a wśród nich zrecenzowane przez Klubowiczkę Annę Lewandowską opowiadanie tytułowe. Ja zaś zajmę się ostatnim opowiadaniem – „Zagadka „Wielbłąda”” z uwagi na to, że występują w nim funkcjonariusze MO i UB. Liczy ono 38 stron. Nie ma odzwierciedlenia fabuły na okładce, a tytuł nawiązuje do kryptonimu sprawy prowadzonej przez Urząd Bezpieczeństwa. Cena okładkowa tomiku to 4 zł, a ja kupiłem go za 6 zł (no cóż, inflacja). Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego.

Czytaj dalej „Żukowski Jerzy – Zagadka „Wielbłąda” 28/2022”